Publikacje SKO: Sprawozdanie z działalnosci Kolegium za 2005 r.
Załącznik do uchwały Nr 1/2006
ZOSKO w Pile z dnia 15 marca 2006 r.
Informacja o działalności
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile
za okres od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2005 roku
I. Zagadnienia ogólne
Podstawę prawną działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile stanowi ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz rozporządzenia wydane w oparciu o delegację ustawową.
Zgodnie z wyżej wymienioną ustawą samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości samorządu terytorialnego, właściwymi do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzania nieważności decyzji w trybie uregulowanym przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 8 z późn.zm.). Kolegium orzeka również w innych sprawach na zasadach określonych w odrębnych ustawach.
Obszar właściwości miejscowej Kolegium obejmuje, zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. 198, poz. 1925), powiaty : chodzieski, czarnkowsko - trzcianecki, obornicki, pilski, wągrowiecki i złotowski wraz z gminami objętymi tym obszarem.
Rozstrzygając sprawy indywidualne w składach trzyosobowych, Kolegium związane jest wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest państwową jednostką budżetową.
II. Obsada kadrowa Kolegium
A. Kolegium składało się na koniec 2005 r. z 14 członków: 6 etatowych i 8 pozaetatowych.
|
Ilość członków etatowych posiadających wykształcenie : | ||||||
|
wyższe prawnicze: 6 |
wyższe administracyjne: 0 |
| ||||
|
W tym ilość osób posiadających uprawnienia do ubiegania się o stanowisko : | ||||||
|
Ilość członków pozaetatowych posiadających wykształcenie : | ||||||
|
wyższe prawnicze: 7 |
wyższe administracyjne: 0 |
wyższe inne : (przykładowo)
| ||||
|
W tym ilość osób posiadających uprawnienia do ubiegania się o stanowisko : | ||||||
B. Wśród członków Kolegium są osoby posiadające w większości aplikacje radcowskie.
C. Biuro Kolegium składa się z 4 osób.
III. Lokal i wyposażenie Kolegium
Siedziba Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile mieści się w Pile, przy Al. Niepodległości Nr 33/35, w budynku użyczonym Kolegium przez Wojewodę Wielkopolskiego od grudnia 1999 r. Powierzchnia zajmowana przez SKO jest wystarczająca. Stan wyposażenia Kolegium w sprzęt biurowy i elektroniczny (komputery) ocenić należy jako dobry. Kolegium posiada lokalną sieć komputerową oraz dostęp do internetu. W ramach posiadanych środków poszerzane jest specjalistyczne oprogramowanie. Ze względu na techniczne i ekonomiczne zużycie sprzętu konieczne jest jego odnowienie i uzupełnienie.
IV. Statystyka spraw
A. Liczba spraw ujętych w ewidencji ogółem w roku objętym informacją - 1832
- w tym spraw :
- 1) pozostałych z roku poprzedzającego okres objęty informacją - 89
- 2) wpływ spraw w roku objętym informacją - 1743
- 3) odwołania od decyzji Marszałka województwa - -
B. Rodzaje spraw ujętych w ewidencji w roku objętym informacją :
1. Liczba spraw administracyjnych - 1299
|
Lp. |
Określenie rodzaju sprawy |
Ilość spraw | ||||||
|
1. |
objętych proceduralnie przepisami Ordynacji podatkowej ( dot. podatków i opłat lokalnych, podatku rolnego, leśnego, opłaty skarbowej itd.) |
304 | ||||||
|
2. |
Działalności gospodarczej |
1 | ||||||
|
3. |
zagospodarowania przestrzennego |
137 | ||||||
|
4. |
pomocy społecznej |
166 | ||||||
|
5. |
świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjne |
332 | ||||||
|
6. |
Oświata |
56 | ||||||
|
7. |
dodatków mieszkaniowych |
68 | ||||||
|
8. |
gospodarki nieruchomościami , w tym :
|
47 | ||||||
|
9. |
ochrony środowiska i ochrony przyrody |
27 | ||||||
|
10. |
Odpadów |
4 | ||||||
|
11. |
prawo wodne |
2 | ||||||
|
12. |
rolnictwa i leśnictwa |
1 | ||||||
|
13. |
handel, sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych |
8 | ||||||
|
14. |
ruchu drogowego |
46 | ||||||
|
15. |
drogi publicznych |
4 | ||||||
|
16. |
dostępu do informacji publicznej |
2 | ||||||
|
17. |
egzekucji administracyjnej |
19 | ||||||
|
18. |
inne, pozostałe |
75 |
2. Liczba spraw z zakresu aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste - 56
3. Sprawy nie podlegające rozstrzyganiu w trybie decyzji lub postanowień,
w tym skargi i wnioski rozpatrywane w trybie Kpa. - 286
Uwaga:
Dla celów niniejszego sprawozdania za sprawy nowo zarejestrowane uważa się także:
- wyłączenie członka kolegium lub organu,
- skargę na bezczynność organu,
- odmowa udostępnienia akt w trybie art. 74 § 2 Kpa oraz art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej,
- podjęcie zawieszonego postępowania i wydane w tym trybie rozstrzygnięcie,
- załatwienie sprawy określonej w art. 64, 65, 66 oraz art. 129 Kpa,
- załatwienie sprawy określonej w art. 169, 170, 171 oraz art. 223 Ordynacji podatkowej,
- wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 Kpa oraz art. 221 Ordynacji podatkowej),
- wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
- sprawę wszczętą w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
V. Liczba rozstrzygnięć administracyjnych Kolegium
A. Liczba spraw rozstrzygniętych ogółem w roku objętym informacją - 1281
B. Liczba spraw pozostałych do rozstrzygnięcia na koniec roku - 111
C. Sposób rozstrzygnięcia:
|
Lp. |
Określenie rodzaju rozstrzygnięcia |
Ilość spraw | ||||||||||||
|
1. |
Sprawy rozstrzygnięte w formie decyzji i postanowień w sposób pozwalający na ocenę prawidłowości orzeczenia organu I instancji w tym :
|
933 | ||||||||||||
|
2. |
sprawy rozstrzygnięte w inny sposób, w tym:
|
69 | ||||||||||||
|
3. |
postanowienia wydane w wyniku rozpatrzenia zażaleń na bezczynność organu, w tym :
|
26 |
VI. Liczba orzeczeń w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste, ogółem - 59
A. Charakterystyka orzeczeń :
|
Lp. |
Sposób załatwienia wniosków |
Ilość spraw |
|
1. |
oddalenie wniosku |
26 |
|
2. |
ustalenie wypowiedzenia za uzasadnione w mniejszej wysokości i ustalenie opłaty |
4 |
|
3. |
Ugoda |
22 |
|
4. |
stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia wniosku |
0 |
|
5. |
umorzenie postępowania |
6 |
|
6. |
stwierdzenie bezpodstawności (nieskuteczności) wypowiedzenia |
0 |
B. Liczba wniesionych sprzeciwów od orzeczeń Kolegium - 2
C. Liczba spraw pozostałych do rozstrzygnięcia przez Kolegium - 9
VII. Liczba decyzji i postanowień Kolegium zaskarżonych w roku objętym informacją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ogółem - 102
- wskaźnik zaskarżalności w stosunku do ogólnej liczby podjętych
rozstrzygnięć podlegających zaskarżeniu - 8%
VIII. Liczba skarg na bezczynność Kolegium skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ogółem - 0
IX. Liczba skarg uwzględnionych przez Kolegium we własnym zakresie
w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi, ogółem - 15
X. Liczba spraw rozpoznanych w roku objętym informacją przez Naczelny Sąd
Administracyjny, ogółem /* - 147
A. Rozstrzygnięcia Sądu dotyczące skarg na decyzje (postanowienia) Kolegium :
|
Lp. |
Sposób załatwienia skarg |
Ilość spraw |
|
1. |
odrzucenie skargi |
19 |
|
2. |
oddalenie skargi |
65 |
|
3. |
uchylenie decyzji lub postanowienia |
32 |
|
4. |
stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia |
5 |
|
5. |
stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji lub postanowienia |
0 |
|
6. |
umorzenie postępowania |
26 |
B. Rozstrzygnięcia Sądu dotyczące skarg na bezczynność Kolegium :
|
Lp. |
Sposób załatwienia skarg |
Ilość spraw |
|
1. |
odrzucenie skargi |
0 |
|
2. |
oddalenie skargi |
0 |
|
3. |
zobowiązanie do dokonania czynności, wydania aktu |
0 |
|
4. |
umorzenie postępowania |
0 |
/* w tym punkcie ujęte zostały łącznie wszystkie skargi rozpatrzone przez NSA w roku objętym informacją,
bez względu na to, kiedy skarga została złożona do Sądu
XI. Informacje dodatkowe
W 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile odbyło łącznie 87 posiedzeń i rozpraw. Liczba spraw ujętych w ewidencji ogółem wrosła w porównaniu do ubiegłego roku o 21%. W roku objętym niniejszą informacją do tut. Kolegium wpłynęły 1743 sprawy, w tym 102 skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W porównaniu do 2004 r. Kolegium zarejestrowało o ok. 12% więcej spraw. Wskaźnik natężenia, tj. ilość spraw przypadających na 1000 mieszkańców był wyższy od minionego roku (3,18) i wynosił 3,8. Najwyższy należy przypisać powiatom: obornickiemu, czarnkowsko-trzcianeckiemu i złotowskiemu.
Na koniec roku do rozpatrzenia pozostało 111 spraw administracyjnych oraz 9 wniosków z zakresu aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste gruntów. Wśród spraw pozostałych do załatwienia w 2006 r. znaczący odsetek stanowią sprawy wszczęte i niezakończone w trybie nadzwyczajnym oraz sprawy z zagospodarowania przestrzennego.
Z 6 powiatów objętych właściwością miejscową Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile najwięcej spraw podlegających rozstrzygnięciu instancyjnemu wpłynęło z powiatów: pilskiego (2003r. – 319, 2004 r. - 277, 2005 r. - 361), czarnkowsko - trzcianeckiego (2003 r. – 253, 2004 r. 196, 2005 r.- 266), obornickiego (2003 r. – 150, 2004 r.-151, 2005 r. -231), złotowskiego (2002 r. – 153; 2003r. – 156, 2004 r.- 213, 2005 r. - 210), wągrowieckiego (2002 r.- 169; 2003r.- 144, 2004 r.- 146, 2005 r. - 157) i chodzieskiego (2002 r. – 86; 2003r.- 98, 2004 r.- 83, 2005 r.- 130).
Z analizy ilościowej wynika, że sprawy z zakresu pomocy socjalnej (pomoc społeczna, zasiłki rodzinne i zaliczki alimentacyjne, dodatki mieszkaniowe, stypendia) znacząco dominują w strukturze spraw przyjętych przez tut. Kolegium. W 2005 r. stanowiły około 48% przyjętych ogółem spraw do rozpoznania. Taki stan rzeczy wiąże się ze specyfiką obsługiwanego regionu charakteryzującego się niskim uprzemysłowieniem, niedostatecznym rozwojem usług, szczególnie turystycznych, do których jak się wydaje krajobrazowo region jest przygotowany.
Tendencję wzrostową w stosunku do ubiegłego roku zaobserwowano w sprawach świadczeń rodzinnych i zaliczek alimentacyjnych, w sprawach podatkowych, zagospodarowania przestrzennego, z zakresu ruchu drogowego oraz grupie tematycznej związanej z egzekucją administracyjną. Ponad dwukrotnie, w porównaniu do minionego roku, bo o ok. 213% zwiększyła się liczba odwołań w grupie świadczeń rodzinnych. Przy czym zaznaczyć należy, że w tej grupie znajdują się sprawy z zakresu zaliczek alimentacyjnych, które wcześniej nie należały do kompetencji SKO. Znacząca liczba odwołań w omawianej grupie wpłynęła z powiatu pilskiego, złotowskiego i czarnkowsko - trzcianeckiego. Najmniej, bo ok. 5% tego rodzaju spraw otrzymało Kolegium z powiatu chodzieskiego.
Najliczniejszą jednorodną grupę rodzajową stanowiły z kolei sprawy z zakresu podatków i opłat lokalnych oraz pozostałych zobowiązań podatkowych (23%). Wskaźnik w stosunku do minionego roku wzrósł o ok. 7%. Z analizy wynika, że ilość przekazanych spraw jest ściśle związana z liczbą mieszkańców powiatów.
Tendencję wzrostową, podobnie jak w roku minionym zaobserwowano w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego. W porównaniu z minionym okresem, wpływ spraw w tej grupierodzajowej wzrósł 15%.
Nową grupą tematyczną spraw socjalnych należących od 2005 r. do właściwości rzeczowej Kolegium są sprawy oświatowe. W okresie objętym niniejszą informacją do tut. Kolegium wpłynęło ich 56 i dotyczyły przede wszystkim stypendiów szkolnych wypłacanych uczniom z rodzin o najniższych dochodach.
Z kolei poziom przyjętych spraw z zakresu pomocy społecznej i dodatków mieszkaniowych uległ obniżeniu, w pierwszym przypadku o ok. 24%, w drugim o ok. 22%.
Tendencję malejącą w sprawach z zakresu pomocy społecznej częściowo uzasadnia przeniesienie obligatoryjnych świadczeń związanych z niepełnosprawnością do innych ustaw.
Liczba pozostałych rodzajów spraw przedstawionych w sprawozdaniu, z niewielkimi wahaniami, kształtowała się na zbliżonym poziomie do analogicznego okresu.
W omawianym roku wpłynęło 56 wniosków w sprawie aktualizacji rocznych opłat za użytkowanie wieczyste. Gro wniosków złożono od wypowiedzeń starosty chodzieskiego oraz burmistrza miasta i gminy Wieleń. Sprzeciwy wniesiono na dwa orzeczenia Kolegium.
W 2005 r. Kolegium w trybie administracyjnym wydało ogółem 1281 rozstrzygnięć, czyli o 300 więcej niż w roku minionym (2004 r.- 981), w tym 933 orzeczenia oceniające działanie organów (2004 r. 759). Struktura orzeczeń pozytywnych jak i negatywnych podjętych przez Kolegium w 2005 r., nie odbiega znacząco od poziomu minionych okresów sprawozdawczych.
Kolegium pozytywnie oceniło rozstrzygnięcia organów pierwszej instancji w około 46%, czyli w strukturze zbliżonej do roku ubiegłego wydając 430 orzeczenia (2004 r. - 367). Odsetek decyzji negatywnie oceniających rozstrzygnięcia organów pierwszej instancji w omawianym okresie zwiększył się z 52% do ok. 54%, w tym:
- 14% to decyzje zmieniające decyzje organu pierwszej instancji i orzekające co do istoty lub umarzające postępowanie (2004 r. - 14%)
- 5% to decyzje stwierdzające nieważność decyzji organu pierwszej instancji (2004 r. - 5%),
- 33% to rozstrzygnięcia kasacyjne (2004 r.- 31%).
W 2005 r. na 26 zażaleń złożonych na bezczynność organów pierwszej instancji Kolegium uznało skargę w 16 przypadkach. Z tego szczególnego środka zaskarżenia skorzystały strony oczekujące wydania przez 18 organów pierwszej instancji decyzji administracyjnych w zakresie warunków zabudowy i świadczeń socjalnych.
W 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżono 102 orzeczenia Kolegium, o ok. 9% więcej aniżeli w 2004 r. Natomiast wskaźnik zaskarżalności obniżył się do ok. 8% ogółu orzeczeń. Najwyższy odsetek stanowiły skargi w przedmiocie zagospodarowania przestrzennego.
Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w okresie objętym informacją rozpoznał 142 skargi (z lat 2002, 2003, 2004 oraz 2005 r.). WSA rozpoznając skargi na decyzje Kolegium uwzględnił je w 36 %, pozytywnie ocenił orzeczenia Kolegium w 64%. Jako podstawę uchylenia decyzji Kolegium, Kolegium i organów pierwszej instancji wskazywano na niedostateczne wyjaśnienie spraw rozpoznawanych zarówno w ramach uznania administracyjnego jak i z mocy prawa. W 5 przypadkach stwierdzono nieważność decyzji Kolegium.
W okresie objętym niniejszą informacją Kolegium złożyło łącznie 9 skarg kasacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego – 7 w przedmiocie zasiłków rodzinnych – właściwości sądu administracyjnego do rozpatrzenia skarg na decyzje SKO, 1 dotyczyła dodatku mieszkaniowego oraz 1 w przedmiocie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia.
W 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał 7 skarg kasacyjnych SKO.
Jak opisano wyżej, w strukturze rozstrzygnięć SKO znaczący odsetek odnotowano w orzeczeniach kasacyjnych i to w każdej grupie tematycznej. Uchybienia organów pierwszej instancji w znakomitej większości dotyczyły braku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego a także niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności rozpoznawanej sprawy (szczególnie tych opartych na uznaniu administracyjnym). Nie bez znaczenia pozostawała kwestia właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
W odwołaniach z zakresu świadczeń rodzinnych dominowały zagadnienia dotyczące w szczególności warunków oraz początkowych terminów przyznawania świadczeń, a także zasad kontynuacji świadczeń dla osób niepełnosprawnych. Przeprowadzona przez Kolegium wykładnia przepisów niejednokrotnie odbiegała od przyjętej przez organ pierwszej instancji w zakresie definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, katalogu dochodu utraconego i uzyskanego oraz sposobu liczenia dochodu. Uprawnienie rodziny zastępczej do świadczeń rodzinnych to również ważne zagadnienie w tej grupie spraw. Należy w tym miejscu odnotować nieprecyzyjność uregulowań prawnych w zakresie świadczeń rodzinnych, mimo wielokrotnej nowelizacji przepisów.
W grupie spraw pomocy społecznej zarzuty do rozstrzygnięć organów pierwszej instancji dotyczyły w większości wysokości świadczeń, początkowych terminów i czasokresu przyznania świadczeń okresowych. Istotnym problem w świadczeniach związanych z niepełnosprawnością przyznawanych na podstawie przesłanek ustawy o pomocy społecznej był brak możliwości kontynuacji świadczeń, czy ponownego rozpoznania sprawy z powodu przeniesienia świadczeń do nowej ustawy z pominięciem regulacji przejściowych w tej kwestii.
Podnoszone zarzuty w grupie dodatków mieszkaniowych dotyczyły najczęściej odmiennych ocen osób ubiegających się o dodatek mieszkaniowy co do przyjętych przez organ wielkości wydatków, dochodów oraz wysokości ustalonych dodatków. Uwagi dotyczyły również włączenia, bądź wyłączenia z dochodów rodziny świadczeń o podobnym charakterze oraz jednorazowych świadczeń socjalnych otrzymywanych z różnych źródeł.
W sprawach podatkowych związanych z wymiarem podatków uwagi dotyczyły zarówno zastosowanych przez organy podatkowe stawek podatkowych jak i bezprawnego zastosowania zmian w klasyfikacji gruntów jako przesłanki zmiany ostatecznych decyzji wymiarowych, polegającej najczęściej na podwyższeniu podatku od nieruchomości.
W grupie dotyczącej umorzenia podatku dominowały subiektywne odczucia podatnika nad powszechnie aprobowaną hierarchią wartości uprawniającą organ podatkowy do zmniejszenia należności podatkowych.
Natomiast najczęstszym zagadnieniem w odwołaniach z zakresu zagospodarowania przestrzennego nadal były kwestie odmowy warunków zabudowy w sytuacji braku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w konsekwencji nałożony obowiązek przeprowadzenia przez organy analiz i uzgodnień. Sposób ich przeprowadzania niejednokrotnie był przedmiotem krytyki inwestorów i organu odwoławczego. Kwalifikacja inwestycji jako inwestycji celu publicznego oraz uzgodnienia w procesie inwestycyjnym pod względem ochrony środowiska to kolejne ważne zagadnienia w tej grupie tematycznej.
Najczęściej rozpatrywanymi środkami zaskarżenia w kompleksie spraw ruchu drogowego to odwołania od decyzji orzekających o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, kierowania na badania kontrolne z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego. Na uwagę zasługuje kwestia związana z wymianą prawa jazdy i pozbawienia uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych danej kategorii, nabytych na podstawie przepisów.
W postępowaniu egzekucyjnym kwestię sporną między wierzycielem, a dłużnikiem stanowiło odmienne stanowisko co do właściwości organu egzekucyjnego.
Warto również odnotować nowe zagadnienie, występujące w 2005 r. w sprawach podlegających przepisom ustawy Prawo ochrony środowiska, w szczególności odmienną interpretację strony odwołującej się - następcy prawnego CPN S.A. w zakresie przesłanek uznania przez starostów i Kolegium wniesienia zgłoszenia zanieczyszczenia gruntu na stacjach paliw zlokalizowanych w regionie pilskim.
Ze względu na ograniczone środki finansowe Kolegium nie prowadziło dla organów pierwszej instancji pozaorzeczniczych form szkolenia.
Z tych samych powodów członkowie tut. Kolegium w 2005 r. w ograniczonym składzie uczestniczyli w szkoleniach.
